Γράφει ο Στέλιος Βασιλούδης
Ως διαχρονική συμμετέχουσα στον παγκόσμιο αγώνα δρόμου για την Τεχνητή Νοημοσύνη, η Ευρώπη βλέπει τώρα την ευκαιρία να κερδίσει αυτό που υπόσχεται να είναι μια ακόμη τεχνολογική επανάσταση, μαθαίνοντας από τα λάθη της. Οι Βρυξέλλες πρόκειται να παρουσιάσουν τον Κβαντικό Νόμο, ένα σημαντικό νομοθετικό πλαίσιο για τον τεχνολογικό τομέα που στοχεύει να ωθήσει τις χώρες της ΕΕ να συνεργαστούν για να προσπαθήσουν να παραμείνουν ανταγωνιστικές με τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα στον κβαντικό υπολογισμό.
Ένα προσχέδιο της πρότασης του Νοεμβρίου που περιήλθε στην κατοχή του POLITICO επιδιώκει να ξεπεράσει παράγοντες που έχουν περιορίσει τις φιλοδοξίες της Ευρώπης στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης, συμπεριλαμβανομένης της έλλειψης χρηματοδότησης για τη μετατροπή της έρευνας σε εμπορικά βιώσιμα και ανταγωνιστικά προϊόντα – και για την παγκόσμια κλιμάκωση της.
Είναι επίσης κρίσιμο ότι μετατοπίζει την εστίαση από τη ρύθμιση της τεχνολογίας στην προώθηση της ανταγωνιστικότητας – μια αναγνώριση των ανησυχιών ότι η Ευρώπη έχει ρυθμίσει υπερβολικά την Τεχνητή Νοημοσύνη και δεν θα έπρεπε να κάνει το ίδιο σε έναν τομέα στον οποίο θέλει να βρίσκεται στην επιστημονική πρωτοπορία. «Η κβαντική τεχνολογία είναι μία από αυτές τις (τεχνολογίες) όπου σίγουρα μπορούμε και πρέπει να ηγηθούμε», δήλωσε ο Théau Peronnin, Διευθύνων Σύμβουλος της γαλλικής εταιρείας κβαντικής πληροφορικής Alice & Bob.
Η κβαντική τεχνολογια θεωρείται το επόμενο τεχνολογικό πεδίο που θα μπορούσε να φέρει επανάσταση σε πολλούς κλάδους, από την ανακάλυψη φαρμάκων έως την αμυντική βιομηχανία, καθώς οι δυνατότητες επίλυσης προβλημάτων των κβαντικών υπολογιστών ξεπερνούν κατά πολύ αυτές των σημερινών υπολογιστών.
Υπάρχει επίσης μια τεράστια διάσταση εθνικής ασφάλειας, καθώς έχει τη δυνατότητα να παραβιάσει την τεχνολογία κρυπτογράφησης που ασφαλίζει τις σύγχρονες επικοινωνίες και τραπεζικές υπηρεσίες. Μεγάλο μέρος της έρευνας βρίσκεται ακόμη στο εργαστήριο, αλλά οι ειδικοί προβλέπουν ότι μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια, η νέα γενιά κβαντικών υπολογιστών θα γίνει ευρύτερα διαθέσιμη – και θα γίνει ακόμη πιο ισχυρή όταν συνδυαστεί με τη συνεχή πρόοδο της Τεχνητής Νοημοσύνης.
«Η κβαντική υπολογιστική είναι ένας τρόπος για την επίλυση προβλημάτων που είναι τόσο δύσκολα που γνωρίζουμε ότι με τους κανονικούς υπολογιστές μας δεν θα μπορέσουμε ποτέ να τα λύσουμε», δήλωσε σε συνέντευξή του ο Jan Goetz, Διευθύνων Σύμβουλος της φινλανδικής εταιρείας κβαντικής υπολογιστικής IQM.

Το προσχέδιο στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στην υποστήριξη της βιομηχανίας, ιδανικά σε επίπεδο ΕΕ, για να αποφευχθεί η δυσκολία των εθνικών πρωταθλητών να αναπτυχθούν λόγω έλλειψης χρηματοδότησης. Επίσης, υποχρεώνει τις κυβερνήσεις να προμηθεύονται κβαντική τεχνολογία από εταιρείες με έδρα την ΕΕ ή από χώρες που έχουν στρατηγική συνεργασία με την ΕΕ για την τεχνολογία. «Η ΕΕ συμφωνεί ότι η κβαντική νομοθεσία θα πρέπει να είναι θεμελιωδώς διαφορετική από ό,τι για την Τεχνητή Νοημοσύνη», δήλωσε ανώτερος αξιωματούχος της Επιτροπής στο POLITICO: «Δεν πρόκειται για ρύθμιση. Δεν υπάρχει τίποτα προς ρύθμιση».
«Τίποτε προς ρύθμιση»
Η ΕΕ έσπευσε να ρυθμίσει την ΤΝ μέσω του Νόμου περί Τεχνητής Νοημοσύνης, ακόμη και πριν η κυκλοφορία του ChatGPT το 2022 φέρει την παραγωγική ΤΝ στην καθημερινότητα της τεχνολογίας. Η Επιτροπή υπέβαλε μια πρώτη πρόταση τον Απρίλιο του 2021 και οι συνομιλίες ολοκληρώθηκαν το 2024. «Η Τεχνητή Νοημοσύνη αφορά τη χρήση της τεχνολογίας, είναι μια λύση, ενώ η κβαντική είναι μια υποδομή. Είναι ένας πόρος, είναι υλικό, είναι υπολογιστική ισχύς», είπε ο Peronnin. «Δεν ρυθμίζεις την υπολογιστική ισχύ, ρυθμίζεις τι κάνεις με αυτήν την υπολογιστική ισχύ».
Ο Goetz περιέγραψε τη στρατηγική τεχνητής νοημοσύνης της Ευρώπης ως «πολύ ρυθμιστική», σε σύγκριση με άλλες προσεγγίσεις. «Οι ΗΠΑ συνέχισαν να επενδύουν χρήματα σε αυτήν και τώρα βρισκόμαστε σε μια κατάσταση όπου όλα τα μεγάλα εργαστήρια τεχνητής νοημοσύνης βρίσκονται στις ΗΠΑ και την Κινα και τα περισσότερα τσιπ προέρχονται από τις ΗΠΑ».
Το προσχέδιο του κβαντικού νόμου αντικατοπτρίζει πιστά το σχέδιο κατασκευής τσιπ της ΕΕ, τον Νόμο περί Τσιπ 2.0, και τα σχέδιά της για τα κέντρα δεδομένων, τον Νόμο για την Ανάπτυξη Cloud και Τεχνητής Νοημοσύνης – τα οποία στοχεύουν στη μείωση της εξάρτησης της Ευρώπης από την αμερικανική και κινεζική τεχνολογία και στην ενίσχυση των δυνατοτήτων αντί να ρυθμίζουν την τεχνολογία.

Το να γίνει η ΕΕ παγκόσμιος ηγέτης στην κβαντική τεχνολογία σημαίνει επίσης ότι η ΕΕ πρέπει να τιθασεύσει ένα άλλο πρόβλημα δεκαετιών: είναι μια ερευνητική δύναμη που δεν καταφέρνει να μεταφράσει αυτήν την τεχνογνωσία σε προϊόντα έτοιμα για την αγορά και να τα κλιμακώσει ώστε να είναι ανταγωνιστικά σε παγκόσμιο επίπεδο.
Αν και βρίσκεται σε μια από τις κορυφαίες θέσεις σε καταθέσεις διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας για κβαντική τεχνολογία, η Ευρώπη προσελκύει μόνο το 5% της παγκόσμιας ιδιωτικής χρηματοδότησης, σύμφωνα με την περσινή Στρατηγική για την Κβαντική Ευρώπη.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα πει στις ευρωπαϊκές χώρες ότι η συνένωση δυνάμεων είναι ο μόνος τρόπος για να ξεπεραστεί το χάσμα μεταξύ εργαστηρίων και αγοράς και το χάσμα χρηματοδότησης.
«Οι κατακερματισμένες προτεραιότητες, η άνιση πρόσβαση στις υποδομές και οι ανεπαρκείς συνδέσεις μεταξύ έρευνας, βιομηχανικής ανάπτυξης και ζήτησης της αγοράς περιορίζουν την ικανότητα της Ένωσης να μετατρέψει την υπάρχουσα επιστημονική της αριστεία σε βιομηχανική ηγεσία», αναφέρει το προσχέδιο στρατηγικής.
Προτείνει μια «Πρωτοβουλία Πλαισίου για την Κβαντική Ευρώπη» για τον συντονισμό των προσπαθειών σε ολόκληρο το μπλοκ. Τα στελέχη της κβαντικής βιομηχανίας είναι πεπεισμένα ότι αν εκτελεστεί σωστά, η παγκόσμια κούρσα είναι ακόμα ανοιχτή για την Ευρώπη. «Το ποσό του απαιτούμενου κεφαλαίου είναι ακόμα απολύτως διαχειρίσιμο», δήλωσε ο Peronnin.






