Εδώ και κάποιες μέρες το όνομά μου εμπλέκεται σε μια πολεοδομική διαμάχη που ξαναβγήκε στην δημοσιότητα μετά περίπου μια εικοσαετία.
Για άλλη μια φορά λοιπόν θα κάνουμε εικονική παρέα διαβάζοντάς με.
Η Ιστορία φαντάζει διαμάχη συμφερόντων, όμως η πραγματικότητα είναι τελείως διαφορετική.. είναι μια αντίδραση επιβίωσης ενός παρεξηγημένου συμπολίτη μας, που προσπαθεί το αυτονόητο.. που δεν είναι άλλο από το δικαίωμα προστασίας του χώρου στον οποίο διαμένει τα περισσότερα χρόνια της καθημερινότητάς του, θα το έλεγα της ζωής του, αλλά και εκείνης των μελλών της οικογένειάς του.
Η στρεβλωμένη κοινωνική εξέλιξη αφού πρώτα αδιαφόρησε για την Αστική Ιστορία της πόλης, εξαφανίζοντας ένα εμβληματικό κτίριο (μεσοπολεμικό στολίδι αρχιτεκτονικής κληρονομιάς της πόλης) και το χαρακτηριστικό φυτικό περιβάλλον του, επιχειρεί για άλλη μια φορά σχεδιάζοντας την κατασκευή ενός τεράστιου τυφλού τοίχου, όμορο τμήμα/μέρος της νέας πολυώροφης οικοδομής που οι κατασκευαστές προτίθενται να δημιουργήσουν αποβλέποντας στην εμπορική εκμετάλλευση και μόνο, αγνοώντας την Αρχιτεκτονική αλλά και την ηθική της συμπεριφοράς.
Με αφορμή το «Πάγωμα» των εργασιών του εργοταξίου στη διασταύρωση των οδών Ερμού, Γαμβέτα και Κονταράτου δυνάμει δικαστικής απόφασης, κυκλοφορούν στην πόλη διάφορα ψεύδη.
Ένα «Πάγωμα» για το οποίο έχουν ενημερωθεί η ΥΔΟΜ αλλά και η Αστυνομία και παρόλα αυτά η ΥΔΟΜ προκλητικά αδιαφορεί για την τοιχοκόλλησή του αντίστοιχου εγγράφου στο εργοτάξιο όπως όφειλε βάσει Νόμου, εκτελώντας μια κοινωνική ενημερωτική υποχρέωσή της.
Από την άλλη ο μελετητής, σε μια συντονισμένη με την ΥΔΟΜ προσπάθεια δικαιολογεί τα αδικαιολόγητα της μελέτης, διαδίδοντας το εξωφρενικό επιχείρημα ότι η υφιστάμενη τετραώροφη οικοδομή είναι τάχα… «παράνομη» επειδή διαθέτει παράθυρα στο πλάγιο όριο.
Όλα αυτά παραβλέποντας κάθε Αρχή Αρχιτεκτονικού σχεδιασμού στον βωμό της εμπορικής εκμετάλλευσης.
Σαν Αρχιτέκτονας οφείλω να αποκαταστήσω την αλήθεια με απλά, επιστημονικά δεδομένα που καταρρίπτουν αυτή την προπαγάνδα.
Θα θυμίσω στους παλιούς και θα αναφέρω στους νεότερους πώς δημιουργήθηκε ιστορικά ο κεντρικός ιστός της πόλης μας, καταρρίπτοντας την εργολαβική προπαγάνδα περί παράνομης κατασκευής.
Απορώ πως κάποιος που έχει γράψει βιβλίο για την Ιστορία των κτιρίων της πόλης στην περίπτωση κωφεύει, όντας ο άμεσα ενδιαφερόμενος επιχειρηματίας.
Σχεδιάστηκε λοιπόν και δημιουργήθηκε στα τέλη του 19ου αιώνα (1890) με μεγάλες προοπτικές και ευρωπαϊκά πρότυπα.
Το συγκεκριμένο ιστορικό οικοδομικό τετράγωνο ανήκε εξολοκλήρου στην επιφανή τότε οικογένεια Χρυσοχοΐδη.
Η κατάτμηση και η ανοικοδόμησή του δεν έγιναν με τη σημερινή στείρα λογική της μέγιστης εκμετάλλευσης, αλλά μέσα από οικογενειακές διανομές τα περίφημα «αδελφομοίρια».
Οι παλιοί Βολιώτες με βαθιά αστική παιδεία και την βοήθεια των τότε Αρχιτεκτόνων, άφηναν πάντα ελεύθερους χώρους, εσωτερικές αυλές και αποστάσεις μεταξύ των κτισμάτων των μελών της οικογένειας, διασφαλίζοντας το φως και τον αέρα.
Αυτή η ζώνη του κέντρου οργανώθηκε ιστορικά γύρω από αυτά τα αρχοντικά.
Ήταν η εποχή που στον Βόλο διέμεναν για μεγάλα χρονικά διαστήματα παγκόσμιας εμβέλειας προσωπικότητες.
Οι άνθρωποι αυτοί μετέφεραν την κουλτούρα του εκλεκτικισμού και της Art Deco.
Έχτιζαν αστικές κατοικίες και μέγαρα διοίκησης που βασίζονταν στην αρχιτεκτονική του ελεύθερου χώρου.
Στο υπό αναφορά οικόπεδο με αυτό το σκεπτικό και η εμβληματική μεσοπολεμική βίλα της δεκαετίας του 1910-20 (μετέπειτα Κλινική Πιτσιώρη), η οποία διέθετε και αντιαεροπορικό καταφύγιο του 1940, αποτελώντας ζωντανό μνημείο αυτής της φιλοσοφίας, προτού θυσιαστεί στον βωμό της αντιπαροχής.
Εκεί και η σημερινή όμορη τετραώροφη πολυκατοικία η οποία ανεγέρθηκε μετά τον σεισμό του 1955 στην θέση μια άλλης διώροφης οικοδομής που ανήκε στην οικογένεια Χρυσοχοΐδη, βάσει της επίσημης Οικοδομικής Άδειας 798/1956 .
Στο Διοικητικό Δίκαιο ισχύει η απαράβατη αρχή του τεκμηρίου νομιμότητας των διοικητικών πράξεων.
Κανένας ιδιώτης εργολάβος δεν έχει το δικαίωμα σήμερα, το 2026 να χαρακτηρίζει αυθαίρετο ένα κτίριο που το ίδιο το Κράτος ενέκρινε πριν από 70 χρόνια.
Η υποχώρηση και τα ανοίγματα ήταν και είναι Νόμιμη Παρέκκλιση, όχι Αυθαιρεσία.
Η ΥΔΟΜ Βόλου γνωρίζει άριστα ότι η άδεια του 1956 εκδόθηκε νόμιμα κατά παρέκκλιση, βάσει του τότε ισχύοντος ΓΟΚ του 1955.
Ο νόμος επέτρεπε τη δημιουργία πλάγιας εσοχής για τη διασφάλιση του φωτισμού και του αερισμού των κύριων χώρων.
Τα παράθυρα αυτά άνοιξαν νόμιμα πάνω σε εγκεκριμένη υποχώρηση και προστατεύονται από την ελληνική νομοθεσία.
Το Πραγματικό σημερινό Ερώτημα:
Αν η υφιστάμενη οικοδομή ήταν όντως παράνομη, γιατί ο μελετητής μηχανικός «έσβησε» και απέκρυψε αυτά τα παράθυρα από το Διάγραμμα Κάλυψης που κατέθεσε ψηφιακά;
Η απάντηση είναι απλή:
Γνώριζε ότι αν αποτύπωνε ειλικρινά την Ιστορική πραγματικότητα, το ηλεκτρονικό σύστημα e-Άδειες του ΤΕΕ θα του μπλόκαρε αυτόματα την άδεια, καθώς ο νόμος τον υποχρεώνει να αφήσει απόσταση «δ» τουλάχιστον 3,45 +… μέτρων!
Προτίμησε λοιπόν την ψηφιακή παραπλάνηση για να κολλήσει έναν τυφλό τοίχο 7 ορόφων, το ότι προσκόμισε φωτό διαφέρει από το να τις έχει παρουσιάσει ψηφιακά.
Η Δικαιοσύνη όμως κόντρα στην ΥΔΟΜ Μίλησε.
Το Διοικητικό Εφετείο Λάρισας είδε την αλήθεια και με Προσωρινή Διαταγή διέταξε το άμεσο «πάγωμα» των εργασιών.
Η απόπειρα να χτιστεί ένας τυφλός τοίχος 7 ορόφων, που θα στερούσε το φως και το οξυγόνο από τους συμπολίτες μας, σταμάτησε .
Η αρχιτεκτονική κληρονομιά του Βόλου, που κάποτε κοσμούσαν κτίρια όπως η μεσοπολεμική βίλα Χρυσοχοΐδη (Κλινική Πιτσιώρη) της δεκαετίας του 1930, δεν μπορεί να θυσιάζεται στον βωμό της εργολαβικής απληστίας και των υπηρεσιακών συμβιβασμών.
Η νέα κατασκευή θα πρέπει να είναι αντάξιά της.
Η συμμετοχή μου σε αυτόν τον ανθρώπινο αγώνα δεν είναι προσωπική διαμάχη, όπως πολλοί βιάστηκαν να την χαρακτηρίσουν, είναι προσπάθεια για τη νομιμότητα, τη διαφάνεια, το δίκαιο για την ποιότητα ζωής στην πόλη μας, αλλά και κυρίως για την Αρχιτεκτονική.
Η ιστορία της πόλης μας και η ποιότητα ζωής των πολιτών δεν εξαγοράζονται ούτε παραγράφονται από τις επιθυμίες κανενός εργολάβου, η επωνυμία κάποιων πρέπει να υποστηρίζεται από πράξεις.
Τάσος Καπουρνιώτης
Αρχιτέκτονας
