Θλίψη στον πνευματικό κόσμο προκάλεσε η είδηση του θανάτου του Αλέξη Σταμάτη σε ηλικία 66 ετών. Ο διακεκριμένος συγγραφέας έφυγε από τη ζωή ύστερα από πολυετή και γενναία μάχη με μια σπάνια αιματολογική πάθηση, αφήνοντας πίσω του μια πλούσια πνευματική παρακαταθήκη.
Ποιος ήταν ο Αλέξης Σταμάτης
Ήταν γεννημένος στην Αθήνα και προερχόταν από μια οικογένεια με έντονη παρουσία στον χώρο της τέχνης και του πολιτισμού. Πατέρας του ήταν ο διακεκριμένος αρχιτέκτονας Κώστας Σταμάτης, ενώ μητέρα του η ηθοποιός Μπέτυ Αρβανίτη, γεγονός που συνέβαλε ώστε να αναπτύξει από νωρίς στενή σχέση με τη δημιουργία και τις τέχνες.
Ακολούθησε τη δική του δημιουργική διαδρομή στον χώρο των γραμμάτων, καταφέρνοντας να γίνει ένας από τους πιο αναγνωρίσιμους σύγχρονους Έλληνες συγγραφείς.
Σπούδασε Αρχιτεκτονική στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο και συνέχισε τις σπουδές του στο Λονδίνο, εστιάζοντας τόσο στην αρχιτεκτονική όσο και στον κινηματογράφο.
Για αρκετά χρόνια εργάστηκε ως αρχιτέκτονας στην Ελλάδα και στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, πριν αφοσιωθεί ολοκληρωτικά στη συγγραφή.
Η συγγραφική διαδρομή του Αλέξη Σταμάτη υπήρξε ιδιαίτερα παραγωγική και πολυσχιδής. Στη διάρκεια της πορείας του υπέγραψε συνολικά 34 βιβλία, ανάμεσά τους 20 μυθιστορήματα και έξι ποιητικές συλλογές, ενώ πολλά έργα του ταξίδεψαν εκτός Ελλάδας και μεταφράστηκαν σε αρκετές γλώσσες.
Το συγγραφικό του ντεμπούτο έγινε το 1998 με τον Έβδομο Ελέφαντα, ο οποίος κυκλοφόρησε και στη Μεγάλη Βρετανία. Δύο χρόνια αργότερα το Μπαρ Φλωμπέρ, που θεωρείται το πιο γνωστό μυθιστόρημά του, γνώρισε διεθνή πορεία με εκδόσεις στη Μεγάλη Βρετανία, τη Γαλλία, την Ιταλία, την Ισπανία, την Πορτογαλία, τη Βουλγαρία και τη Σερβία.
Ξεχωριστή θέση στο έργο του κατέχει και η Αμερικάνικη Φούγκα, η οποία κυκλοφόρησε στις Ηνωμένες Πολιτείες το 2008 και τιμήθηκε με το International Literature Award του National Endowment for the Arts. Παράλληλα, το μυθιστόρημα Βίλα Κομπρέ βρέθηκε στη λίστα των υποψηφίων για το Βραβείο Αναγνωστών του ΕΚΕΒΙ το 2007.
Η ποίηση αποτέλεσε έναν ακόμη βασικό άξονα της δημιουργίας του. Το 1994 η δεύτερη ποιητική του συλλογή, Αρχιτεκτονική Εσωτερικών Χώρων, τιμήθηκε με το Βραβείο Ποίησης «Νικηφόρου Βρεττάκου» του Δήμου Αθηναίων, ενώ το παιδικό του μυθιστόρημα Ο Άλκης και ο Λαβύρινθος απέσπασε το Πρώτο Βραβείο του Κύκλου του Παιδικού Βιβλίου.
Από τη λογοτεχνία μέχρι τον κινηματογράφο και τη διδασκαλία
Έγραψε θεατρικά έργα που παρουσιάστηκαν σε σημαντικές σκηνές της χώρας, μεταξύ των οποίων ο μονόλογος Τελευταία Μάρθα, που έκανε πρεμιέρα στην Πολιτιστική Ολυμπιάδα το 2004 και αργότερα ανέβηκε στο Θέατρο Οδού Κεφαλληνίας με πρωταγωνιστή τον Χρήστο Στεργιόγλου. Στο ίδιο θέατρο παρουσιάστηκαν επίσης τα έργα Δακρυγόνα και Σκότωσε ό,τι αγαπάς, σε σκηνοθεσία Άρη Τρουπάκη.
Το 2013 ο μονόλογος Μεσάνυχτα σ’ έναν τέλειο κόσμο ανέβηκε στο Θέατρο Τέχνης «Κάρολος Κουν», ενώ το έργο Μελίσσια παρουσιάστηκε αρχικά στο πρόγραμμα «Αναγνώσεις» του Εθνικού Θεάτρου και το 2019 ανέβηκε ως κανονική παραγωγή με πρωταγωνίστρια τη μητέρα του, Μπέτυ Αρβανίτη. Το Innerview παρουσιάστηκε στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης το 2014, σε σκηνοθεσία Λίλλυς Μελεμέ.
Ασχολήθηκε ακόμη με τον κινηματογράφο, υπογράφοντας το σενάριο της ταινίας Καταιγίδα, το οποίο εντάχθηκε στο πρόγραμμα «Ορίζοντες» του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου.
Μέχρι το τέλος της ζωής του παρέμεινε ιδιαίτερα ενεργός. Τον Μάρτιο του 2025 κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Μεταίχμιο το τελευταίο του μυθιστόρημα, Το παιδί και ο Άγγελος, ενώ την ίδια χρονιά επέστρεψε στην ποίηση με τη συλλογή Η ασθένεια των απλών πραγμάτων (Κάπα Εκδοτική). Παράλληλα, δίδαξε δημιουργική γραφή σε εκπαιδευτικά ιδρύματα και πολιτιστικούς φορείς, όπως το Κολλέγιο Αθηνών-Ψυχικού, η Σχολή Μωραΐτη, το Μουσείο Ηρακλειδών και οι εκδόσεις Ψυχογιός, ενώ αρθρογραφούσε και έγραφε λογοτεχνική κριτική στις εφημερίδες Τα Νέα και Το Βήμα.
Η σχέση της Μπέτυς Αρβανίτη με τον γιο της
Η σπουδαία ηθοποιός είχε παραχωρήσει συνέντευξη το 2021 στον Άρη Καβατζίκη, όπου και είχε μιλήσει για τον γιο της.
«Έγινα μητέρα πολύ νέα και σχεδόν μεγαλώσαμε μαζί με τον γιο μου. Εκείνος έχασε το να έχει μία κλασική μητέρα που πιθανότατα να τη χρειαζόταν, εγώ δεν βίωσα το θαύμα της μητρότητας, που τότε το έβλεπα λίγο σαν παιχνίδι… Αυτό χάσαμε στην αρχή.
Τώρα όμως που ωριμάσαμε και οι δύο, έχουμε κερδίσει μία πολύ βαθιά και ουσιαστική σχέση που τελικά άξιζε τον κόπο. Δεν προτείνω αυτή τη διαδρομή σε άλλους ανθρώπους. Δε μπορεί όμως κανείς μόνο να χάνει, κερδίζει και κάτι. Μου έχουν βγει τώρα τα μαμαδίστικα με τον γιο μου και έχει πολύ πλάκα. Τον ρωτάω, για παράδειγμα, αν έφαγε και του λέω να πάρει ζακέτα. Και εκείνος το διασκεδάζει», είχε πει στην εκπομπή «Πάμε Δανάη».
Τότε, η Μπέτυ Αρβανίτη είχε εξομολογηθεί πως ο θάνατος δεν αποτελεί μέρος της ζωής και δεν είναι συμφιλιωμένη με αυτόν. «Ο θάνατος δεν αποτελεί μέρος της ζωής, είναι μία άλλη κατάσταση με την οποία σαφώς και δεν είμαι συμφιλιωμένη. Δεν έχω ξεπεράσει τον φόβο».
Το love story με την ηθοποιό Εύα Σιμάτου
Στην προσωπική του ζωή είχε δημιουργήσει μια όμορφη οικογένεια με την ηθοποιό Εύα Σιμάτου.
Οι δυο τους γνωρίστηκαν μέσα από μια παρουσίαση βιβλίου του Αλέξη Σταμάτη, όπου εκείνη είχε κληθεί να διαβάσει ένα απόσπασμα από το έργο του. Η γνωριμία τους εξελίχθηκε σταδιακά σε έναν μεγάλο έρωτα, που οδήγησε στον γάμο και στη δημιουργία της οικογένειάς τους.
Η Εύα Σιμάτου είχε μιλήσει στο περιοδικό You για τη σχέση τους και τη ζωή δίπλα στον καταξιωμένο συγγραφέα.
«Θα σου πω πως ήταν τυχαίο, γιατί ήταν πολλά τα τυχαία γεγονότα που συνέβησαν για να γνωριστούμε και να προχωρήσει η σχέση μας. Αλλά φαντάζομαι ότι υπήρχε μέσα μου η προδιάθεση να συνδιαλέγομαι με ανθρώπους των γραμμάτων και των Τεχνών», είχε αναφέρει χαρακτηριστικά.
Η ηθοποιός είχε εξηγήσει πως η σχέση τους βασίστηκε στον διάλογο, την αγάπη και την αλληλοϋποστήριξη, καθώς και οι δύο άνθρωποι της τέχνης αντάλλασσαν συχνά απόψεις για τη δουλειά τους. «Και οι δύο βλέπουμε με αγάπη και συζητάμε ο καθένας για τη δουλειά του άλλου. Ίσως εγώ είμαι λίγο πιο αυστηρή», είχε πει, τονίζοντας πως η γνώμη του Αλέξη Σταμάτη ήταν πάντα σημαντική για εκείνη.
Ο ερχομός του παιδιού τους
Οι δυο τους παντρεύτηκαν ύστερα από τρία χρόνια σχέσης, ενώ δύο χρόνια αργότερα ήρθε στη ζωή τους ο γιος τους, Ερμής. «Δεν περίμενα ότι θα εξελιχθεί τόσο όμορφα. Αλλά με κάποιο τρόπο σε οδηγεί το συναίσθημα και το δέσιμο που αναπτύσσεται. Εμάς τουλάχιστον μας οδήγησε προς τα κει σιγά-σιγά και πολύ αβίαστα», είχε δηλώσει η Εύα Σιμάτου.
Ιδιαίτερη θέση στη ζωή της οικογένειας είχε φυσικά και η μητέρα του συγγραφέα, Μπέτυ Αρβανίτη, η οποία εκτός από σπουδαία ηθοποιός ήταν και μια πολύ τρυφερή γιαγιά για τον μικρό Ερμή. Η Εύα Σιμάτου είχε μιλήσει με ιδιαίτερη τρυφερότητα για τη σχέση τους, σημειώνοντας πως, αν έπρεπε να επιλέξει ανάμεσα στους δύο ρόλους της Μπέτυς Αρβανίτη στη ζωή της, θα την προτιμούσε ως γιαγιά του παιδιού τους.
«Την αγαπώ και την εκτιμώ σε κάθε περίπτωση, αλλά αν θα έπρεπε να “στερηθώ” έναν από τους δύο ρόλους της, την προτιμώ ως γιαγιά του Ερμή. Έχουν μία πολύ όμορφη σχέση μεταξύ τους», είχε αναφέρει.
govastiletto.gr -Ατύχημα επί σκηνής για την Μπέτυ Αρβανίτη
