Ελεύθερος, έπειτα από 24 ολόκληρα χρόνια εγκλεισμού, βρίσκεται από χθες ο Αλέξανδρος Γιωτόπουλος, ο άνθρωπος που καταδικάστηκε σε 17 φορές ισόβια και επιπλέον 25 χρόνια κάθειρξη ως ο «εγκέφαλος» και ηθικός αυτουργός των αιματηρών ενεργειών της τρομοκρατικής οργάνωσης «17 Νοέμβρη». Ο Γιωτόπουλος η αλλιώς «Λάμπρος» (το κωδικό του όνομα στην τρομοκρατική οργάνωση) πέρασε την πύλη της φυλακής με βούλευμα του Συμβουλίου Εφετών Πειραιά για την αποφυλάκισή του.
Η απόφαση αυτή ήρθε να ανατρέψει τα μέχρι τώρα δεδομένα, καθώς αποτελούσε την πέμπτη κατά σειρά προσπάθεια του 82χρονου σήμερα καταδικασθέντος να κερδίσει την ελευθερία του.
Η σύλληψή του τον Ιούλιο του 2002 έγινε στους Λειψούς
Η δικαστική ανατροπή και οι περιοριστικοί όροι
Η αποφυλάκιση του Αλέξανδρου Γιωτόπουλου πέρασε από συμπληγάδες. Αρχικά, ο 82χρονος είχε προσφύγει στο Συμβούλιο Πλημμελειοδικών, το οποίο εξέδωσε απορριπτική απόφαση. Στη συνέχεια, επανήλθε καταθέτοντας προσφυγή στο Συμβούλιο Εφετών Πειραιά.
Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι ο αρμόδιος εισαγγελέας είχε εισηγηθεί αρνητικά προς το Συμβούλιο, ζητώντας την απόρριψη του αιτήματος αποφυλάκισης του «Λάμπρου» της «17 Νοέμβρη». Ωστόσο, οι δικαστές είχαν διαφορετική νομική κρίση, κάνοντας τελικά δεκτή την προσφυγή του και ανάβοντας το «πράσινο φως» για την έξοδό του από το κελί.
Στην καταφατική τους απόφαση μέτρησε το προχωρημένο της ηλικίας του, η καλή διαγωγή του στη φυλακή (δεν είχε κάνει κανένα πειθαρχικό παράπτωμα ) και ότι είχε εκτίσει το μεγαλύτερο μέρος της ποινής του, καθώς του απέμεινε μόλις ένα έτος.
Παρά ταύτα, στην απόφαση της αποφυλάκισης υπάρχει περίπτωση να ασκηθεί αναίρεση και αν γίνει δεκτή τότε ο Γιωτόπουλος θα επιστρέψει στη φυλακή. Ο ίδιος έπαιρνε άδειες από το 2022 και δεν είχε παραβιάσει καμία, αφού επέστρεφε στην ώρα του στο κελί.
Οι περιορισμοί για την αποφυλάκιση
Στον Αλέξανδρο Γιωτόπουλο επιβλήθηκαν αυστηροί περιοριστικοί όροι, οι οποίοι περιλαμβάνουν:
- Απαγόρευση εξόδου από τη χώρα.
- Υποχρεωτική διαμονή στον τόπο κατοικίας που έχει δηλώσει (στην περιοχή του Βύρωνα Αττικής).
- Τακτική εμφάνιση στο Αστυνομικό Τμήμα της περιοχής του.
Σύμφωνα με νομικές πηγές, η απόφαση του δικαστικού συμβουλίου βασίστηκε στον συνδυασμό της προχωρημένης ηλικίας του και της επιδεικνυόμενης διαγωγής του κατά τη διάρκεια των 24 ετών της κράτησής του.
Το μεταπτυχιακό στην φυλακή
Ο Γιωτόπουλος, ο οποίος συνελήφθη τον Ιούλιο του 2002 στους Λειψούς (όπου ζούσε με το ψευδώνυμο «Μιχάλης Οικονόμου»), αξιοποίησε τον χρόνο του στη φυλακή στρεφόμενος στην εκπαίδευση. Κατά τη διάρκεια του εγκλεισμού του, ολοκλήρωσε πανεπιστημιακές σπουδές και πραγματοποίησε μεταπτυχιακά προγράμματα μέσα από το κελί του. Αυτή η ακαδημαϊκή δραστηριότητα και η τήρηση των κανόνων του σωφρονιστικού ιδρύματος προσμετρήθηκαν θετικά από τους δικαστές, οι οποίοι έκριναν ότι «εξέτισε το μέγιστο της ποινής» βάσει των ευεργετικών διατάξεων του νόμου για την έκτιση ποινών και τα ηλικιακά όρια.
Ως φυλακισμένος πραγματοποίησε μεταπτυχιακές σπουδές, στο πρόγραμμα σπουδών επιπέδου Master 2, στα Θεμελιώδη Μαθηματικά, με ειδίκευση στον τομέα της μηχανικής ρευστών στο πανεπιστήμιο Paris 7. Το 2021 ανακηρύχθηκε διδάκτωρ Μαθηματικών από το Πανεπιστήμιο του Παρισιού. Το διδακτορικό του εκπονήθηκε εξολοκλήρου εντός των φυλακών και αφορούσε τις εξισώσεις Navier-Stokes.
Στη δίκη του υποστήριξε πως ξένα συμφέροντα κατασκεύασαν τις σε βάρος του κατηγορίες
Έγκριτοι νομικοί, σχολιάζοντας την απόφαση, επισημαίνουν ότι η αποφυλάκιση δεν αποτελεί δικαστική χάρη, αλλά εφαρμογή του γράμματος του νόμου. Με βάση το ελληνικό σωφρονιστικό σύστημα, η έκτιση των ισοβίων δεσμών έχει ανώτατα πραγματικά όρια, τα οποία, όταν συνδυάζονται με την υπερήλικη κατάσταση του κρατουμένου (82 ετών) και τη θετική του διαγωγή (όπως η ενασχόληση με ανώτατες σπουδές), καθιστούν την αποφυλάκιση υπό όρους μια τυπική νομική διαδικασία.
Υπενθυμίζεται ότι ο Γιωτόπουλος δεν παραδέχτηκε ποτέ την εμπλοκή του στην 17 Νοέμβρη και δεν δέχτηκε τον ρόλο που τους απέδωσε στην ηγεσία της η ελληνική δικαιοσύνη για τους σχεδιασμούς των 17 φονικών επιθέσεων της οργάνωσης. Ανάμεσά τους αυτές του σταθμάρχη της CIA στην Αθήνα Ρίτσαρντ Γουέλς (1975), του Νίκου Μομφεράτου εκδότη της «Απογευματινής» (1985), του Νίκου Αγγελόπουλου της «Χαλυβουργικής» (1986) του επιχειρηματία Αλέξανδρου Αθανασιάδη Μποδοσάκη (1988) του βουλευτή της Νέας Δημοκρατίας Παύλου Μπακογιάννη (1989) του εφοπλιστή Κωστή Περατικού (1997) του Βρετανού Ταξίαρχου Στίβεν Σόντερς (2000) και άλλων.
