Στην καρδιά της Μεσογείου, είναι μια χώρα που στέκεται ως Παγκόσμιος Φάρος Πολιτισμού, με ιστορία, φιλοσοφία, αλλά και σύγχρονες προκλήσεις. Βρίσκεται σε μια ιστορική διασταύρωση που ενώνει την Ανατολή με την Δύση. Είναι η Ελλάδα μας. Ευλογημένος τόπος από τον Θεό, γεμάτος κάλλος, γνώση και πλούτο. Ο τόπος όπου χάρη στις πολιτικές των κυβερνώντων – διαχρονικά τις τελευταίες δεκαετίες – έχει οδηγηθεί σε οικονομικό και πολιτικό τέλμα. Ένας από τους βασικούς Στόχους που καθημερινά πλήττεται και συρρικνώνεται είναι ο Πρωτογενής Τομέας. Την απάντηση στο ερώτημα αν εκτελείται ένα οργανωμένο σχέδιο εξόντωσης ή περισσεύει η ανικανότητα από τους Κυβερνώντες, σας αφήνω να την δώσετε εσείς.
Κάποτε, η ελληνική ζωή σε όλη την Χώρα, από άκρη σε άκρη, αντλούσε τη ζωτικότητά της από την γη. Η σχέση μας με το χωράφι δεν περιοριζόταν μόνο στο οικονομικό σκέλος. Διαμορφώνονταν πολιτισμός, κοινωνικοί δεσμοί και αξίες. Η εκτεταμένη συγκέντρωση του πληθυσμού σε μεγάλα αστικά κέντρα, όπως η Αθήνα και η Θεσσαλονίκη, είχε ως άμεσο αντίκτυπο την ουσιαστική ερήμωση πολλών αγροτικών περιοχών και νησιών της χώρας. Κεφαλοχώρια που πριν μερικές δεκαετίες έσφυζαν από ζωή, σήμερα κατοικούνται μόνο από απόμαχους της ζωής. Σήμερα, η ελληνική ύπαιθρος παρακμάζει επειδή οι κυβερνώντες συστηματικά αρνήθηκαν κάθε πραγματική στήριξη, σε εκείνους που την κατοικούν και κατά βάση αποτελούν την ραχοκοκαλιά του Πρωτογενούς Τομέα.
Η ευθύνη είναι διαχρονική και ευθύνονται όλες οι κυβερνήσεις, Δεξιές και Αριστερές, Φιλελεύθερες και Σοσιαλιστικές. Όμως η σημερινή Κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη έχει τις περισσότερες ευθύνες από όλες τις προηγούμενες. Υποσχέθηκε μεταμόρφωση, καλλιέργησε προσδοκίες και οδήγησε σε ταπείνωση. Από τα 23,4 δισ. Ευρώ που πήρε έως σήμερα η Κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη, από το Πρόγραμμα Ευρωπαϊκών Επενδύσεων του Ταμείου Ανάκαμψης, δεν έδωσε ούτε 1 ευρώ για την ανάπτυξη του πιο βασικού παραγωγικού Κοινωνικού συνόλου που είναι ο Πρωτογενής Τομέας.
Σήμερα οι αγρότες και οι κτηνοτρόφοι βρίσκονται στους δρόμους. Απόλυτα δικαιολογημένα (κατά την ταπεινή άποψη του γράφοντος) καθώς οι άνθρωποι αυτοί που αγρυπνούν για να αντιμετωπίσουν την κλιματική αβεβαιότητα, τους ασφυκτικούς λογαριασμούς και το λαβύρινθο της γραφειοκρατίας νιώθουν εγκαταλειμμένοι. Η πιο βαθιά πληγή είναι η πλήρης διάβρωση της εμπιστοσύνης προς το κράτος που δεν στέκεται δίπλα τους. Είτε λείπει, είτε παρεμβαίνει ως εμπόδιο. Οι αγρότες έχουν δίκιο και οι διεκδικήσεις τους δεν αφορούν μόνο τους ίδιους. Αφορούν το μέλλον της παραγωγής, τη σταθερότητα των περιφερειών, τη λειτουργία των θεσμών και την ικανότητα του κράτους να προστατεύει όσους βρίσκονται στη βάση της οικονομικής πυραμίδας.
Η κρίση είναι βαθύτερη από τραπεζικούς λογαριασμούς. Αφορά την ίδια μας την ύπαρξη. Δεν είναι λίγα τα χωριά της υπαίθρου που στερούνται βασικών υποδομών σε εκπαίδευση και Υγειονομική περίθαλψη. Χωριά εκκενώνονται και εγκαταλείπονται. Οι καλύτεροι καλλιεργητές της ελληνικής γης, οι νέοι μας, αναγκάζονται να βρουν δουλειά στον τουρισμό σαν σερβιτόροι ή ντελιβεράδες και οι πιο αποφασισμένοι να αναζητήσουν την τύχη τους στο εξωτερικό. Οι νέοι αποχωρούν σε ξένους κοντινούς ή πιο μακρινούς τόπους όχι για περιπέτεια, αλλά από έλλειψη προοπτικής. Δεν φεύγουν γιατί δεν αγαπούν τον τόπο τους, αλλά γιατί ο τόπος τους φαίνεται να μην αγαπήθηκε ποτέ από εκείνους που είχαν την ευθύνη να τον διοικήσουν και να τον οργανώσουν.
Τα υδάτινα αποθέματα μειώνονται, το ζωικό κεφάλαιο μειώνεται δραματικά, η γη εξαντλείται και η παραγωγή μειώνεται. Παρά ταύτα, το κράτος συχνά αντιμετωπίζει τον πρωτογενή τομέα σαν απλό παραλήπτη επιδοτήσεων, (όσων έχουν απομείνει από τις γαλάζιες ακρίδες) και όχι ως το ζωτικό εθνικό μας στοίχημα.
Το σκάνδαλο που ξέσπασε στον ΟΠΕΚΕΠΕ απλώς επισημαίνει μια πικρή πραγματικότητα: τα κονδύλια στήριξης συχνά τροφοδοτούν ένα δίκτυο ψευδών δηλώσεων, πολιτικών παροχών και απόλυτης ατιμωρησίας. Κομματικοί εγκάθετοι, «Φραπέδες» και «Χασάπηδες», κουμπάροι και παρακούμπαροι με Φεράρι, στερούν από τους πραγματικούς παραγωγούς το εισόδημα που τους ανήκει.
Όταν ο επικεφαλής ενός Επιτελικού Κράτους (είναι ο Πρωθυπουργός) δηλώνει επίσημα άγνοια για τα περισσότερα θέματα που πρέπει να διαχειριστεί, η κατάσταση είναι ζοφερή. Είναι σαν τον Καπετάνιο που δεν ξέρει που πάει το πλοίο του.
Άραγε μπορεί να υπάρξει Ευρώπη χωρίς γεωργία; Μπορεί να επιβιώσει η Ελλάδα χωρίς αγρότες;
Η Ευρωπαϊκή Ένωση χτίστηκε και πάνω στην υπόσχεση της τροφικής ασφάλειας. Η Κοινή Αγροτική Πολιτική ήταν πυλώνας αυτής της δομής. Σήμερα, όμως, η γραφειοκρατία και οι περιβαλλοντικοί στόχοι, που δεν έχουν κανένα ρεαλιστικό κοινωνικό πλάνο, αποδυναμώνουν τον παραγωγικό ιστό.
Δεν υπάρχει χώρος για περισσότερη υποκρισία. Δεν χρειαζόμαστε άλλες κενές δηλώσεις ή σεμινάρια για «καινοτομία» από ανθρώπους που δεν γνωρίζουν καν τι θα πει χωράφι. Χρειαζόμαστε ένα εθνικό σχέδιο δράσης που θα στηριχτεί σε τρεις θεμελιώδεις πυλώνες: το χώμα, το νερό και τον άνθρωπο.
Η Ελλάδα για να επανακκινήσει την οικονομία της δεν χρειάζεται αναπτυξιακά σχέδια με ανεμογεννήτριες. Δεν χρειάζεται να καταστρέψουμε την φύση για να πλουτίσουν κάποιοι λίγοι. Χρειάζεται μια επαναστατική συμμαχία με τη φύση, ενισχυμένη με τεχνολογία και καινοτομία. Οι τρεις βασικοί άξονες – γεωργία, κτηνοτροφία, αλιεία – πρέπει να μεταμορφωθούν.
Στα χωράφια, να εφαρμόσουμε νέες καινοτομίες όπως drones με πολυφασματικές κάμερες που μπορούν να διαγιγνώσκουν την υγεία κάθε δέντρου και κάθε καλλιέργειας. Στα χειμαδιά, με έξυπνα περιλαίμια να παρακολουθούν τη διατροφή και την ευημερία των ζώων σε πραγματικό χρόνο. Στις θάλασσες, υποβρύχιες συσκευές να χαρτογραφούν τα θαλάσσια φυτά και βοηθούν στη βιώσιμη διαχείριση των αλιευτικών αποθεμάτων.
Αυτό δεν είναι επιστημονική φαντασία – είναι η Σύγχρονη Γεωργία (Γεωργία 4.0) η οποία προσφέρει πολλαπλά οφέλη, μεταμορφώνοντας τον αγροτικό τομέα σε πιο αποδοτικό και βιώσιμο. Συνολικά μειώνει τις επιπτώσεις στο περιβάλλον και εξασφαλίζει μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα, αυξάνει την παραγωγή και παρέχει πολλαπλά οφέλη για παραγωγούς και καταναλωτές.
Για να το πετύχουμε, πρέπει να επενδύσουμε στις νέες γενιές, δημιουργώντας ένα οικοσύστημα όπου η τεχνολογία ενσωματώνεται στην καθημερινότητα της παραγωγής. Το δημογραφικό πρόβλημα στην ύπαιθρο μπορεί να αντιστραφεί αν αυτή μετατραπεί σε χώρο δυνατοτήτων, με υποδομές ψηφιακής σύνδεσης, ελκυστικά κίνητρα για νέους επιχειρηματίες και αγροτουριστικούς κόμβους καινοτομίας.
Κάποια στιγμή οι δρόμοι θα ανοίξουν και πάλι. Ας αποτελέσουν οι αγώνες αυτοί την αρχή της εθνικής Επανεκκίνησης και της Ανασυγκρότησης της χώρας. Η σύγχρονη Ελλάδα μπορεί να αναδειχθεί ως τροφοπαραγωγική και πολιτισμική πηγή της Ευρώπης, δημιουργώντας ένα μοναδικό εθνικό brand που συνδυάζει υψηλή ποιότητα, πολιτισμό και καινοτομία. Αυτή η στρατηγική δεν είναι ουτοπία, αλλά αναγκαιότητα: η μετατροπή της ταυτότητάς μας σε πραγματικό συγκριτικό πλεονέκτημα.
